Nieuw cultureel burgerschap, Stichting InterArt, Arnhem

VERKIEZING – Kandidaten

Lerarenteam basisschool t Palet

Tekst door Babette Meijer, directie secretaresse t Palet

Het lerarenteam van basisschool t Palet is een bijzonder team. Er is namelijk geen enkele leerkracht die er werkt omdat hij nou eenmaal een baantje zocht. Iedere leerkracht afzonderlijk heeft affiniteit met de populatie en de visie en de werkwijze van t Palet en heeft bewust gekozen voor de school. Dat maakt de school zo bijzonder: leerkrachten zijn bewust Paletter geworden, en dat is meer dan alleen kennis overdragen. Een Paletter werkt namelijk aan alle aspecten van het kind die het nodig heeft om zich optimaal te kunnen ontwikkelen.

De school wil bereiken dat leerlingen respect hebben voor elkaar en elkaars verschillende achtergrond. Dat leerlingen zo zelfstandig zijn dat ze zelf willen presteren, dat ze zelf eruit halen wat in hen zit en dat leerlingen naar de hoogste en/of meest geschikte vorm van voortgezet onderwijs gaan die tot hun mogelijkheden behoort.

De leerkrachten werken in leerjaarverband, per (ge)bouw en bouwoverstijgend met elkaar samen. Deze samenwerkingsvormen zijn bedoeld om het onderwijs zo optimaal mogelijk te laten aansluiten bij de leerlingen en zo het beste uit de kinderen naar boven te halen. Prettig nevenverschijnsel is, dat de leerkrachten hierdoor de onderlinge band behouden en voor elkaar inspringen als dat nodig is. Dit zorgt voor een fijne sfeer binnen het team, die uitstraalt naar de kinderen. Naast deze voorbeeldfunctie, wordt de sfeer in doorgaande lijn ondersteund door een methode, die de kinderen onderling sociale vaardigheden aanleert, gebaseerd op normen en waarden. Het team is er dan ook trots op dat op t Palet kinderen van zoveel verschillende nationaliteiten en culturen, nagenoeg in harmonie samen naar school gaan.

De school heeft de afgelopen 25 jaar veel veranderingen meegemaakt en het team is daarin meegegroeid . De aanvankelijk witte school werd een kleurrijke school, waar het onderwijs op aan werd gepast door onder andere te differentiëren in de lesstof. Momenteel telt de school voor 98% leerlingen van allochtone afkomst. Behalve differentiatie is het onderwijs zo ingericht, dat t Palet door middel van ontwikkelingsgericht onderwijs bij leerlingen de wil aanboort om zelf vooruit te willen komen. In cognitief opzicht, maar ook qua persoonlijke competenties en vaardigheden om in sociaal verband te kunnen functioneren.

Dit sluit naadloos aan bij de visie van het team over de plaats van de school in de maatschappij. Sterker nog: het team was eigenlijk al bezig met veel competenties van het Nieuw Cultureel Burgerschap nog voordat dit een naam had en binnen de wet een plek kreeg.

Het team stimuleert deze competenties bij de kinderen door ieder kind als een individu te zien en oog te hebben voor de persoonlijke passies en (on)mogelijkheden. Dit is goed te illustreren aan de hand van de competentie autonomie: de leerkracht staat puur voor de klas en laat vanuit zijn eigen persoon zien dat hij vertrouwen heeft in het kunnen en de zelfbeschikking van ieder kind. Ook als het kind hier zelf aan twijfelt. Vertrouwen, aanmoediging en respect voor de eigenheid van het kind maken dat het kind dit voelt en dit ook oppikt. Dit zorgt ervoor dat het kind vertrouwen krijgt in zijn eigen vaardigheden en de drang krijgt zijn eigen grenzen te verleggen en zich te blijven ontwikkelen. Het ontwikkelingsgerichte onderwijs sterkt het kind hierin: door de themas wordt hun nieuwsgierigheid aangeboord en ontwikkelen ze de wens en het doorzettingsvermogen om zelf zoveel mogelijk over het onderwerp te weten te komen. Een vaardigheid die voor de latere ontwikkeling onontbeerlijk is! Competenties zoals het bevorderen van het inlevings/reflectievermogen, je durven uiten binnen een groep en het zelf leren nadenken over je mening, komen binnen de sociaal emotionele leerlijn aan de orde, maar zijn ook doorspekt in de dagelijkse gang van zaken op school. Bijvoorbeeld binnen het kringgesprek, aan de hand van een actualiteit in het nieuws, of naar aanleiding van een akkefietje tijdens het buiten spelen. Zo werkt het team niet alleen aan de cognitieve ontwikkeling van het kind, maar aan alle aspecten van het kind die er voor moeten zorgen dat het kind later zijn plekje in de maatschappij benut.

Zo’n instelling kun je alleen naleven als je als leerkracht ook jezelf blijft ontwikkelen. Dat betekent dat je je als Paletter dus ook op je eigen functioneren reflecteert en ontwikkelingsstappen maakt daar waar dat nodig is. Opvallend binnen het team is, dat leerkrachten hier zeer integer in zijn en hierbij ook hulp van collegas inroepen, bijvoorbeeld in de vorm van peer coaching.

Om sociaal vaardig op te groeien, is het van groot belang dat kinderen in contact blijven met elkaar. t Team is er dan ook geen voorstander van dat kinderen in hun eentje dagelijks thuis alleen maar achter de computer zitten en alle besef van tijd verliezen. Kinderen worden uitgedaagd om ook na schooltijd (buiten) te spelen met elkaar en hun persoonlijke talent en passie te ontdekken. Dat doet de leerkracht door het kind middels de verlengde schooldag te laten kennismaken met tal van activiteiten, zoals Bollywooddans, keramiek, drama, taekwondo, klimmen, voetbal, circus-actviteiten etc. Ieder kind moet zijn talent kunnen vinden om mede hierdoor een goed gevoel over zichzelf te kunnen ontwikkelen en te bouwen aan zijn identiteit.

Niet binnen de competenties van burgerschap opgenomen, maar wel een ander speerpunt van ons lerarenteam is het aanleren van wat een gezonde leefstijl is om gezond op te groeien. Zo doet school mee aan het project Gewichtig, hierbij kunnen kinderen met overwicht na schooltijd met elkaar sporten en is er thema-onderwijs over gezonde voeding en beweging. t Team hecht hier veel belang aan met het oog op de mogelijke gevolgen van overgewicht, maar ook omdat leraren zien wat overgewicht doet met het zelfbeeld van een kind.

t Palet spreekt niet van achterstanden of van zwarte school-problematiek, maar ziet de populatie en diens kansen en bedreigingen als een vaststaand gegeven. En vanuit dat gegeven wordt gewerkt aan en met ieder individu. Het is dus niet de missie waarmee de school zich onderscheidt van andere scholen, maar de manier waarop het lerarenteam deze missie gestalte geeft!

Lerarenteam t Palet werd genomineerd voor de Award van Nieuw Culturele Burger door Ben de Kok.